17 tháng 9 2013

TRÒ CHƠI LÚC XẾ CHIỀU_(tiếp theo và hết)



Nhưng rồi chẳng mấy chốc Raghu cũng bỏ đi. Tiếng chân Raghu đi vòng quanh nhà để xe một lần nữa rồi mất hẳn. Ravi đứng chết lặng trong nhà kho. Rồi cậu rùng mình. Có cái gì đó đang cù vào phía sau cổ cậu. Phải mất mấy giây cậu mới có đủ can đảm đưa tay lên khám phá. Đó là một con côn trùng, có lẽ con nhện đang thăm dò cậu. Cậu dùng tay dí nát con vật và nghĩ không hiểu còn bao nhiêu con khác đang theo dõi cậu – một người xa lạ.
Chẳng còn gì nữa cả. Sau khi đứng ở tư thế như vậy – tay vẫn đặt trên cổ, cảm thấy chất nước nhờn của con nhên dần dần khô – hàng phút hay hàng giờ, chân cậu bắt đầu run lên vì sự cố gắng, vì không hoạt động. Giờ đây cậu đã quen với bóng tối để phân biệt chiếc tủ cũ, chiếc làn hỏng, khung giường chất đống lên xung quanh cậu. Cậu nhận ra cái bồn tắm cũ – những mảnh men vỡ nhìn cậu, và cuối cùng cậu cúi ngồi xuống bên cạnh cái bồn tắm cũ đó.
Cậu suy nghĩ về chuyện chui ra khỏi nhà kho, nhập cuộc vào trận cãi nhau. Cậu tự hỏi liệu có tốt hơn không nếu như bị Raghu bắt và túm cổ quay trở lại đám đông ầm ĩ, vì như vậy cậu có thể được ở dưới ánh mặt trời, khoảng không tự do của khu vườn và những khuôn mặt của anh chị em ruột và bè bạn. Chẳng mấy chốc đã tối. Lúc đó chúng sẽ được phép chơi đùa. Cha mẹ chúng sẽ ngồi ngoài bãi cỏ trên những chiếc ghế mây, nhìn chúng chạy xung quanh vườn hay tụ tập lại để chia nhau những quả dâu chín, những quả mận đỏ hái trong vườn. Người làm vườn sẽ cắm ống tưới vào vòi nước, nước sẽ chảy phung phí qua không khí xuống đất, thấm qua đám cỏ khô vàng, thấm qua đám sỏi đỏ và làm dấy lên mùi ngọt ngào đến điếc mũi của nước trên nền đất ẩm – mùi đáng yêu nhất trên đời. Ravi khịt mũi tìm luồng hơi. Cậu nhỏm người lên khỏi cái bồn tắm, sau đó nghe thấy âm thanh đang xa dần của một cô bé bị Raghu bắt. Có ai đó bị túm, tiếng chạy vòng quanh các bụi cây, sau đó là tiếng la hét và tiếng khóc.
-         Em chạm vào cây cột rồi!
-         Chưa!
-         Em chạm rồi!
-         Nói dối, mày chưa chạm!
Sau đó những giọng nói xa dần, tất cả trở nên im ắng.
Ravi lại ngồi xuống mép gồ ghề của chiếc bồn tắm, quyết định ở đây thêm một lát nữa. Thật buồn cười biết bao, nếu tất cả đều bị tìm thấy và bắt giữ trong khi chỉ một mình nó không bị túm cổ! Nó chưa bao giờ được biết mùi vị cảm giác đó. Chưa bao giờ có chuyện nào hay ho hơn xảy ra với nó, trừ một lần nó bị ông chú tóm cổ, rồi một lần khác nó được mua cho cả một hộp sôcôla, hay lần khác nữa nó bị quẳng vào chiếc xe ngựa nhỏ, được người lái xe thân thiện có chòm ria màu đỏ với đôi tai vểnh chở đến tận cổng. Chiến thắng Raghu - chiến thắng cái anh chàng vô địch bóng đá, râu rậm, giọng khàn khàn đó - và trở thành người chiến thắng trong cuộc chơi của những đứa trẻ lớn hơn, to hơn, may mắn hơn – đó là điều ngoài sức tưởng tượng. Nó ôm gối và mỉm cười một mình, gần như thẹn thùng bởi ý nghĩ về một chiến thắng như vậy, vinh quang như vậy.
Nó ngồi cười một mình, đầu gối tựa vào thành cái bồn tắm cũ, thỉnh thoảng lại đứng lên đi ra phía cửa, đặt tai vào lỗ thủng nghe ngóng những âm thanh của trò chơi, người săn đuổi và người bị đuổi, rồi sau đó lại quay về chỗ của mình với một quyết tâm về chiến thắng trong tầm tay, về người phá vỡ kỷ lục, về nhà vô địch.
Nhà kho tối dần khi ánh sáng ở cửa trở nên yếu ớt, mờ mờ, biến thành một màu phấn hoa vàng, sau đó thành màu lông chim vàng nhạt rồi chuyển sang gam xanh nhạt, xám nhạt. Đã chiều. Đã chập choạng. Âm thanh của nước vọt ra, đổ tràn xuống. Mùi đất được tưới nước tỏa hương, làm dịu đi cái khát và làm toát ra mùi tươi tắn, mát mẻ. Qua lỗ hổng, Ravi nhìn thấy bóng dài màu tím sẫm của nhà kho và nhà để xe trải ra đến tận sân. Bên ngoài đó là những bức tường trắng của ngôi nhà. Cây hoa giấy đã mất đi màu tím bầm, mờ đi trong những chùm màu tối. Hàng đàn chim sẻ đang bay về tổ. Bãi cỏ ở ngoài tầm nhìn của cậu. Liệu cậu có nghe được tiếng bọn trẻ không? Cậu thấy hình như nghe thấy bọn trẻ con cãi nhau, hát, cười. Nhưng còn trò chơi thì thế nào? Chuyện gì đã xảy ra vậy? Liệu đã kết thúc chưa? Tại sao trò chơi lại có thể kết thúc, khi bọn nó vẫn chưa tìm ra cậu?
Cậu chợt nghĩ ra rằng mình đã có thể ra khỏi đây từ lâu rồi, chạy nhanh qua sân tới thềm hè và chạm vào chỗ đó. Cậu quên mất. Cậu chỉ nhớ một phần của trò chơi là trốn và cố gắng trốn khỏi người đi tìm. Cậu đã làm việc đó rất thành công. Sự thành công hoàn toàn xâm chiếm cậu, làm cậu quên rằng thành công còn là chạy tới chỗ quy định và hét lên: “Chạm!”
Vừa khóc thút thít cậu vừa chui ra khỏi lỗ hổng, quỳ xuống rồi lại gượng đứng dậy, loạng choạng trên đôi chân cứng nhắc, tê liệt, đi qua chiếc sân đầy bóng tối, khóc òa khi vào đến thềm nhà, đến nỗi khi cậu chạy vào đến cột tường tráng và nói: “Chạm! Chạm! Chạm!” thì giọng cậu vỡ ra giận dữ do bị ghét bỏ và cậu cảm thấy thật khổ sở, mắt đẫm nước.
Bên ngoài bãi cỏ bọn trẻ đã ngừng cãi vã. Bọn chúng đều quay lại nhìn cậu ngạc nhiên. Mặt chúng tái và méo đi trong bụi cây. Những cây cao và đám cây bụi cây xung quanh đó đen sẫm, đổ bóng dài lên lũ trẻ. Chúng nhìn, ngạc nhiên vì sự xuất hiện của cậu, cảm xúc mạnh mẽ của cậu, tiếng gào điên dại của cậu. Từ chỗ chiếc ghế, đang ngồi đan, người mẹ đứng dậy đi tới bên cậu, lo lắng, chán nản:
-         Thôi! Thôi nào! Ravi! Con đừng trẻ con thế! Con bị đau à?
Thấy cậu đã bình tĩnh, bọn trẻ trở lại với trò chơi, vỗ tay và hát: “Cỏ xanh, hồng, trắng…”
Nhưng Ravi không cho bọn chúng chơi. Cậu vùng ra khỏi vòng tay mẹ, chạy qua bãi cỏ tới giữa bọn trẻ, cúi đầu lao vào chúng làm chúng sợ và tản ra.
-         Em thắng! Em thắng! Em thắng! – Cậu gào lên, lắc đầu để những giọt nước mắt rơi xuống – Raghu không tìm thấy em! Em thắng! Em thắng!
Phải mất cả phút bọn chúng mới hiểu Ravi nói gì, thậm chí biết cậu là ai. Bọn chúng hầu như đã quên mất cậu. Raghu đã tìm thấy hết những đứa khác từ lâu. Rồi bọn chúng tranh cãi xem tiếp theo ai phải làm người đi tìm. Chúng cãi vã ầm ĩ đến mức mẹ chúng phải ra phải phòng tắm và bắt bọn chúng chơi trò khác. Bọn chúng chơi một trò rồi lại một trò nữa, bọn chúng đã bẻ dâu và ăn dâu, giúp người lái xe rửa xe khi bố bọn chúng đi làm về, giúp người làm vườn tưới cây cho tới khi ông la hét, mắng mỏ và dọa sẽ mách bố mẹ chúng. Bố mẹ chúng đã ra khỏi nhà, ngồi trên những chiếc ghế mây. Bọn chúng lại bắt đầu chơi, hát và đọc những câu vè. Suốt thời gian đó, chẳng ai nhớ tới Ravi cả. Biến khỏi tầm mắt, nó đã bị biến khỏi trí nhớ của bọn chúng. Hoàn toàn biến mất.
-         Đừng có ngốc nghếch! – Raghu nói dứt khoát, đẩy nó sang một bên, và thậm chí Mia cũng nói – Thôi đừng gào nữa, Ravi! Nếu em muốn chơi, em có thể đứng ở cuối hàng – và nó dứt khoát ấn cậu vào đó.
Trò chơi tiếp tục. Hai đôi tay vòng lên nối vào nhau tạo thành hình vòng cung. Bọn trẻ đi qua đó hết lần này đến lần khác trong một vòng tròn méo mó, cúi đầu xuống và ngân nga:
Cỏ xanh, hồng, đỏ
Hãy nhớ tôi khi tôi chết, chết, chết, chết...


Vòng cung của hai đôi cánh tay rung rung trong ánh chạng vạng, những cái đầu cúi xuống buồn bã, những đôi chân bước nặng nề trong điệp khúc buồn thảm giống đám ma biết bao, vô vọng biết bao, đến mức Ravi không thể chịu đựng được điệp khúc đó. Cậu sẽ không đi theo bọn chúng nữa, cậu không muốn chơi trò đám ma này. Cậu muốn chiến thắng và vinh quang chứ không phải đám ma. Nhưng cậu đã bị quên lãng, đã bị loại ra ngoài và cậu sẽ không tham gia cùng bọn chúng nữa. Nhục nhã vì bị quên lãng, làm sao cậu có thể đối mặt với nó được? Cậu cảm thấy trái tim trong ngực đập nặng nề, đau đớn đến không chịu đựng nổi. Cậu nằm xuống, duỗi dài trên đất ẩm, vùi mặt vào cỏ. Cậu không còn khóc nữa, chết lặng đi vì một nhận biết kinh khủng về sự vô nghĩa của bản thân...

Hết


(Người dịch: Đặng Tuyết Anh, đã in trong tập 29 truyện ngắn nữ thế giới, NXB Lao Động, 2002)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

TRÒ CHƠI LÚC XẾ CHIỀU_Phần 1



TRÒ CHƠI LÚC XẾ CHIỀU
Trở về sau một khóa học, vẫn còn đôi phần ám ảnh, mình chợt nhớ đến câu chuyện mình đã dịch từ rất lâu này. 

ANITA DESAI (Ấn Độ)
Anita Desai sinh năm 1937. Tác phẩm đã xuất bản: Ánh sáng rực rỡ của ngày, Ngọn lửa trên núi, Thành phố Bombay của Baumgartner, Ngôi làng bên bờ biển, Trong giam cầm…

Trời nóng quá, không thể chơi ở bên ngoài được. Bọn trẻ đã uống chè, đã được rửa ráy sạch sẽ, đã chải tóc gọn gàng, và giờ đây, sau một ngày dài dằng dặc bị giam cầm trong ngôi nhà không mát mẻ nhưng ít nhất cũng tránh được ánh nắng mặt trời, chúng nằng nặc đòi ra ngoài. Mặt chúng đỏ lên, phồng lên vì cố gắng nhưng mẹ chúng cương quyết không mở cửa. Rèm vẫn treo, cửa chớp vẫn đóng làm bọn trẻ bí bách. Chúng cảm thấy phổi ngạt thở vì mùi gỗ, mũi chúng đầy bụi và nếu không được chạy ào ra ngoài nhìn mặt trời, cảm nhận không khí thì chúng sẽ chết ngạt mất.
-         Mẹ ơi! Nào! Chúng con xin mẹ! – Bọn trẻ van nài – Chúng con chơi trên hè thôi. Chúng con sẽ không đi một bước nào ra khỏi hè cả!
-         Các con sẽ đi. Mẹ biết các con sẽ đi khỏi hè và khi đó thì…
-         Không! Chúng con sẽ không đi, chúng con không đi­ – Bọn trẻ van nài mãi, cuối cùng cô đành mở cửa và bọn trẻ ùa ra hè – giống như một quả vừa tách vỏ do quá chín, hạt bung ra – cùng với tiếng kêu hoang dại, điên cuồng đến nỗi cô đành quay lại phòng tắm cùng nước tắm thơm và chiếc sari mới giúp cô tránh khỏi ánh nắng chiều.
Bọn trẻ đối mặt với buổi chiều. Trời quá nóng. Quá chói chang. Những bức tường trắng nơi thềm hè sáng lên trong ánh mặt trời. Cây hoa giấy bò xung quanh tường tỏa ra từng chùm hoa tím và đỏ. Khu vườn bên ngoài giống như một chiếc khay được tạo nên từ những mảnh đồng thau vỡ, bị đập phẳng ra trên đám đá sỏi màu đỏ, đám đất đá lẫn vào mọi kiểu kim loại – nhôm, thiếc, đồng. Vào cái thời điểm khô cằn này trong ngày chẳng có gì sống động cả, chim chóc rũ ra như quả chín trong những chiếc tổ trên cây, mấy con sóc nằm ủ rũ trên nền đất ẩm bên dưới vòi nước ngoài vườn. Con chó nằm dài như chết trên tấm thảm ở thềm, chân trước, tai, đuôi – tất cả đều rũ ra như người lữ hành đang đi tìm nước. Nó tròn mắt – hai hòn bi ve trắng trong hốc mắt – nhìn bọn trẻ con, van nài sự thương cảm, cố gắng nâng đuôi lên để vẫy mừng nhưng không được. Nó chỉ hơi động đậy rồi lại nằm yên.
Có lẽ bị kích động bởi tiếng la hét inh tai của bọn trẻ con, mấy con vẹt từ cây bạch đàn bỗng dưng chao xuống, loạng choạng trong bầu không khí tĩnh lặng, nóng chảy mỡ, sau đó sắp xếp theo đội hình chiến đấu, bay qua bầu trời rực nắng.
Bọn trẻ con cảm thấy được giải phóng, điên cuồng xô đẩy nhau, điên cuồng bắt đầu. Bắt đầu cái gì? Bắt đầu công việc của bọn chúng, công việc của bọn trẻ con vào ban ngày – chơi đùa.
-         Chơi trốn tìm đi!
-         Ai làm người đi tìm?
-         Mày!
-         Tại sao lại là em? Anh ấy!
-         Anh lớn nhất!
-         Thì sao?
Tiếng la hét trở nên ầm ĩ hơn. Vài đứa bắt đầu khua chân múa tay. Mira – cô bé mang đức tính của một người mẹ - chen vào. Cô đẩy bọn con trai ra. Có tiếng vải rách nhưng âm thanh đó lẫn đi trong tiếng thở hổn hển nặng nề với tiếng la hét giận dữ và chẳng ai để ý đến một mảnh vải nhỏ treo lủng lẳng trên vai.
-         Đứng thành vòng tròn, đứng thành vòng tròn! – Mira hét lên, kiên quyết đẩy cho đến khi một vòng tròn méo mó hình thành – Nào bây giờ thì vỗ tay! – Nó hét lên, vỗ tay, tất cả bọn chúng đều đặn hát lên thành điệu: “ Panh, panh, panh – cái áo xanh ” ... Thỉnh thoảng, đứa này hay đứa khác thấy mình được yên bình khi đôi bàn tay rơi xuống vào giây phút quan trọng – lòng bàn tay đập vào lòng bàn tay, hay mu bàn tay đập vào lòng bàn tay – và chạy vụt ra khỏi vòng tròn với một tiếng kêu, rồi thanh thản, hân hoan chạy đi.
Raghu phải làm người đi tìm. Nó bắt đầu phản đối và khóc lóc:
-         Anh ăn gian! Chị Mira ăn gian! Anu ăn gian!
Nhưng muộn quá rồi, những đứa khác đã chạy đi hết. Chẳng còn ai nghe nó gào theo:
-         Chỉ ở thềm thôi! Ở thềm thôi! – Mẹ bảo chỉ chơi ở thềm thôi đấy!
Chẳng đứa nào dừng lại để nghe, nó chỉ nhìn thấy những đôi chân màu nâu của bọn trẻ chạy qua những bụi cây bò trên tường gạch, trèo qua đống phân, bờ rào. Và sau đó, chỉ còn lại thềm hè vắng lặng trong bóng tía của cây hoa giấy. Khu vườn lại trống lặng như trước kia, thậm chí những con sóc mệt mỏi cũng đã bỏ đi, để lại mọi thứ lấp loáng, trần trụi.
Chỉ có mỗi Manu bé bỏng bỗng dưng xuất hiện, cứ như nó rơi xuống từ một đám mây vô hình, từ móng vuốt của con chim. Nó đứng một giây ở trung tâm bãi cỏ màu vàng, mút tay và gần như khóc lên khi nghe thấy Rughu, đầu dựa vào bức tường của thềm hè và hét: “Tám ba – tám nhăm – tám chín – chín mươi…”, rồi khi đó nó cuống cuồng chạy trốn, nửa muốn đi về phía Bắc, nửa muốn chạy theo hướng Nam. Raghu quay lại vừa đúng lúc nhìn thấy bóng thoáng qua của chiếc quần soóc trắng và vệt không rõ ràng của đôi xăng đan đỏ. Raghu đuổi theo nó cùng một tiếng kêu rợn gáy đến mức Manu loạng choạng vướng vào dây xăng đan, ngã xuống và nằm khóc: Em không làm người đi tìm đâu – anh phải tìm tất cả mọi người – tất cả, tất cả!
-         Tao biết tao phải, đồ ngu – Raghu nói, khinh khỉnh đá vào Manu – Mày chết rồi – nó nói vẻ thỏa mãn, liếm những giọt mồ hôi trên môi, sau đó oai vệ bỏ đi tìm kiếm những con mồi đáng giá hơn, huýt sáo say sưa để những kẻ đang trốn có thể nghe thấy và run sợ.
Ravi nghe thấy tiếng huýt sáo và ngoáy mũi hoảng sợ, cố gắng tìm kiếm sự thoải mái bằng cách đào ngón tay cứ sâu hơn nữa vào lỗ mũi. Nó cảm thấy mình bị phơi bày ra, ngồi trên một chậu hoa úp ngược ở đằng sau nhà để xe. Nó có thể chui vào đâu bây giờ? Nó có thể chạy vòng quanh nhà để xe nếu nghe thấy tiếng Raghu đến, cứ chạy vòng quanh, nhưng nó không tin lắm vào đôi chân ngắn của mình khi phải đối đầu với đôi chân dài, lực lưỡng, đầy lông của Raghu. Ravi rất sợ đôi chân đó. Lúc nghe tiếng Raghu vuốt hàng rào dâm bụt, dẫm những ngọn cây dưới chân, Ravi nhìn xung quanh tuyệt vọng, khó khăn nuốt nước bọt trong nỗi sợ hãi.
Nhà để xe bị khóa bằng một chiếc khóa nặng nề, người lái xe giữ chìa khóa trong phòng anh ta. Chiếc chìa đó treo trên tường, bên dưới áo bảo hộ lao động. Ravi đã có lần nhìn vào, thấy anh ta nằm ườn ra trên chiếc võng, mặc chiếc áo vét và bộ quần áo ngủ kẻ sọc, lông trên ngực và trong mũi anh ta rung rung theo nhịp cái mũi nghẹt. Ravi ước sao cậu đủ cao, đủ lớn để với tới chiếc chìa khóa trên tường nhưng phải nhiều năm nữa cậu mới có thể với tới. Lúc này cậu đã ra ngoài, chán nản ngồi trên chậu hoa. Ít nhất thì nó cũng được làm vừa với kích cỡ của cậu.
Bên cạnh nhà để xe là một nhà kho khác có cánh cửa lớn màu xanh. Thậm chí chẳng ai biết chìa khóa do ai giữ. Nhà kho mở ra không quá một lần mỗi năm, khi mẹ vứt ra tất cả những đồ gỗ, thảm hỏng, làn thủng và cả những tổ kiến trắng bị diệt. Trong lúc đó, Flit xịt thuốc vào mạng nhện rồi tổ chuột và làm tất cả những công việc đó giống như công cuộc cướp phá một thành phố bị xâm chiếm đã đổ nát. Những tấm gỗ màu xanh làm cửa đã cong queo. Chúng gần như tuột khỏi bản lề han rỉ. Những chiếc bản lề rất to tạo thành một lỗ thủng giữa cửa và tường – đủ để chuột, chó và có thể cả Ravi nữa, chui lọt qua.
Ravi chưa bao giờ quan tâm đến chuyện chui vào nhà xác của những đồ dùng gia đình đã chết đang chen chúc bên cạnh cuộc sống thầm lặng và kinh khủng của các con vật. Nhưng khi tiếng huýt sáo của Raghu càng lúc càng có vẻ giận giữu hơn, Ravi bỗng dưng trườn xuống khỏi chậu hoa, chui vào qua khe hở và biến mất. Nó cười, ngạc nhiên vì sự liều lĩnh của chính bản thân đến mức Raghu từ bờ rào đi ra, đứng yên lặng, chống tay lên hông, nghe ngóng và cuối cùng hét lên: Tao nghe thấy mày rồi! Tao đang đến đây! Chết mày!...
Nó đi vòng quanh nhà để xe nhưng chẳng nhìn thấy gì ngoài cái chậu hoa bị lật ngược, đám bụi vàng, lũ kiến trắng bò nhung nhúc trong ổ bị sùi lên ở chỗ cửa vào nhà kho. Chẳng có gì hơn. Cằn nhằn, nó cúi xuống nhặt cây gậy và bỏ đi, đập đập vào tường nhà để xe và nhà kho, cứ như đang đánh con mồi của mình vậy.
Ravi lắc lắc người, run lên vì thỏa mãn, tự chúc mừng mình. Và cả vì sợ hãi nữa. Nhà kho tối, gây nên sự sợ hãi. Nó có mùi ẩm, như mùi của các nhà mồ. Ravi đã có lần bị nhốt trong tủ. Nó ngồi đó khóc hơn nửa tiếng trước khi được giải thoát. Nhưng ít nhất đó là một chỗ quen thuộc, thậm chí tỏa ra mùi đễ chịu của quần áo, và chắc chắn, cả mùi của mẹ nữa. Còn nhà kho đây chỉ có mùi chuột, kiến, bụi và mạng nhện. Và cái mùi khó nhận ra, khó định nghĩa của nỗi sợ hãi. Và tối om. Ngoài lỗ sáng ở cửa thì không còn chút ánh sáng nào cả. Mái nhà rất thấp. Mặc dù Ravi nhỏ, cậu vẫn cảm thấy như có thể vươn người lên, chạm được ngón tay vào trần nhà. Nhưng cậu không vươn. Cậu cuộn tròn người lại để không chạm vào bất cứ thứ gì, hay cảm thấy bất cứ thứ gì. Liệu ở đây có thể có cái gì để chạm vào cậu, hay cảm nhận thấy cậu khi cậu đứng ở đây, cố gắng nhìn xuyên qua bóng tối? Một cái gì đó lạnh lẽo, trơn ướt, giống như con rắn. Rắn! Cậu giật nảy mình khi nghe tiếng Raghu cầm cây que quật vào bức tường – sau đó, nhanh chóng nhận ra đó là cái gì, cậu gần như cảm thấy nhẹ nhõm nghe thấy Raghu, nghe thấy tiếng động của chiếc gậy. Nó khiến cậu cảm thấy được bảo vệ.
(Còn nữa)